تعلیق عملی قانون اساسی و خودقانون‌پنداری شاه

رضاخان با رسیدن به سلطنت، آزادی‌های تصریح‌شده در قانون اساسی را زیر پا گذاشت و بساط پلیس سیاسی را در سراسر کشور گسترش داد. شهربانی که طبق قانون، ضابط دادگستری بود، به نیرومندترین ابزار در دست رضاخان برای ترور، اختناق و انواع جنایت‌ها تبدیل شد.

حکومت پهلوی اول از همان آغاز، به‌صورت ترور سازمان‌یافته و ضددمکراتیک، عرض‌اندام کرد. شهربانی پایه کار خود را، بر زیرپانهادن قانون، جنایت، تفتیش عقاید و سلب امنیت مردم گذاشت. حکومت از شهربانی خواست تا به فعالیت‌های سیاسی مضر نیز رسیدگی کند و در داخل شهربانی، پلیس سیاسی را ایجاد کرد.

در زمان سرپاس مختاری، پلیس سیاسی حتی به درون خانواده‌هایی که لازم بود، نفوذ کرد. احسان طبری، جو اختناق آن زمان را چنین توصیف کرده است: «بیم و هراس و بی‌اعتمادی چنان بر روحیه مردم مسلط شد که در خانه‌های خود از ترس جاسوسان شهربانی جرأت حرف‌زدن نداشتند، رؤسای شهربانی در تمام کشور هر یک دیکتاتور مطلق و همه‌کاره بودند...‌.» (۵)

پلیس سیاسی به شکنجه، ترور، اعدام‌های بدون محاکمه، مسموم‌کردن، خفه‌کردن، تزریق آمپول هوا و کشتن با میکروب تیفوس برای از پا درآوردن منتقدان و مخالفان، آن هم در قالب مرگ کاملاً طبیعی دست زد.

«وقتی زندانیان جان‌سخت از شر این فشارها، جانی به‌در می‌بردند و به عرض شاه می‌رساندند، [شاه] می‌گفت: مگر هنوز او زنده است؟ ۱۰سال کافی برای مردن او نیست؟ مگر مهمانخانه ساخته‌ام... م.؟» (۶) رضاخان در کشور تبدیل به دیکتاتور قهاری شد که حقوق اجتماعی، آزادی عقیده، مالکیت، امنیت و آسایش مردم ایران را، بازیچه دست خود قرار داد.

یکی از بلندپایگان عصر رضاشاه که از آن دوره سراسر اختناق جان سالم به در برده بود، به نام محسن صدر معروف به صدرالاشراف می‌گوید: «اعلیحضرت همیشه می‌فرمودند: اوامرخصوصی مرا هم قانون بدانید ...» (۷) در راستای همین خودقانون‌پنداری رضاشاه است که در تاریخ این دوره، غصب‌۲۱۶۷ از روستاهای کشور و صدور سند این روستاها به نام رضاخان (۸) و قتل‌عام کسانی که از دادن زمین‌هایشان به رضاشاه سر باز زدند و همچنین قلع و قمع‌کردن عشایر ایران و تبعید بسیاری از آنان را شاهد هستیم. بدین‌ترتیب قانون اساسی عملاً بدون کارکرد بود و شخص شاه، واضع قانون و پلیس سیاسی و ارتش مجری آن بودند.

توحش و دیکتاتوری؛ ویژگی شخصیتی رضاخان

گفتنی است سوء‌ظن و بدبینی نسبت به اطرافیان و بی‌حرمتی، خشونت و زورگویی و فحاشی، از ویژگی‌های شخصیتی رضاخان بود و این ویژگی‌ها در دوره سلطنت او، خود را به عیان نشان داد. چنانچه شرح موارد متعددی از رفتار وحشیانه و خشن شخص شاه با دیگران، در گزارش‌های دیپلماتیک سفارت آمریکا پراکنده است. سروان فرانک سی. جدلیکا، وابسته نظامی آمریکا، در گزارشی با عنوان «خلق و خوی رضاخان» می‌نویسد:

«رضاخان رئیس‌الوزرای جدید ایران، اگرچه به عالی‌ترین مقام سیاسی کشور رسیده است، هنوز نتوانسته لااقل یکی از اخلاق روزهای گذشته‌اش را که سرباز و افسر قزاق‌بودن است، به کنار بگذارد... رضاخان هنوز میل دارد اشخاصی را که خلاف اراده‌اش عمل می‌کنند، شخصاً‌ تنبیه کند. وقتی وزیر جنگ بود هم، هنگام غضب به‌صورت فرد مقابل سیلی می‌زد، یا او را به باد کتک می‌گرفت، حال می‌خواست طرف رئیس‌الوزرا باشد، یا رئیس نظمیه، مدیر روزنامه، افسر و یا هر مقام دیگر. طی ۲هفته گذشته نیز وی از دست چند نفر غضبناک شد که البته بلافاصله شخصاً‌ آنها را کتک زد... د.» (۹)

رونمایی از یاغی جدید فوتبال ایران با لباس پرسپولیس

نخستین تمرین علیرضا بیرانوند و مسعود ریگی بعد از امضای قرارداد با پرسپولیس برگزار شد.

BBC News anchor says ‘Israeli forces happy to kill children’