داستانی حکمت آموز

در زندگی نامه سورنا آمده که ارد دوم سیزدهمین پادشاه از ایل اشکانی است. وی از سال 55 تا 37 پیش از میلاد پادشاهی کرد. به عقیده بسیاری از مورخان در زمان او پادشاهی سلسله اشکانی به اوج عظمت خود رسید. بسیاری از معاصران آن زمان ایران را بسیار مقتدرتر از امپراطوری روم می دانستند. در زمان حکومت ارد دوم سرزمین های بسیاری به قلمرو اشکانیان اضافه شد. می گویند زمانی که سورنا سردار شجاع سپاه امپراتور ایران ارد دوم از جنگ بر می گشت به پیرزنی برخورد. پیرزن به او گفت وقتی به جنگ می رفتی به چه دلبسته بودی ؟ گفت به هیچ ! تنها اندیشه ام نجات کشورم بود. پیرزن گفت: و اکنون به چه چیز؟ سورنا پاسخ داد: به ادامه نگاهبانی از ایران زمین. پیرزن با نگاهی مهربانانه از او پرسید: آیا کسی هست که بخواهی بخاطرش جان دهی؟سورنا گفت: برای شاهنشاه ایران حاضرم هر کاری بکنم. پیرزن گفت: آنانی را که شکست دادی برای آیندگان خواهند نوشت کسی که جانت را برایش می دهی تو را کشته است و فرزندان سرزمینت از تو به بزرگی یاد می کنند و از او به بدی! سورنا پاسخ داد: ما فدایی این آب و خاکیم. مهم این است که همه قلبمان برای ایران می تپد. من سربازی بیش نیستم و رشادت سرباز را به شجاعت فرمانده سپاه می شناسند و آن من نیستم. پیرزن گفت: وقتی پادشاه نیک ایران زمین از اینجا می گذشت همین سخن را به او گفتم و او گفت پیروزی سپاه در دست سربازان شجاع ایران زمین است نه فرمان من. در زندگی نامه سورنا آمده که اشک در دیدگان سورنا گرد آمد. بر اسب نشست. سپاهش به سوی کاخ فرمانروایی ایران روان شد. به گفته ارد بزرگ میهن پرستی هنر برآزندگان نیست که آرمان آنان است.

سورنا یا سورن (سردار سپهبد رستم سورن پَهلَو)^[۲] (۸۲–۵۳ پیش از میلاد) فرزند آرخش (آرش) و ماسیس^[۲] سپهبد ایران در زمان اشکانیان که با وجود عمر کوتاهش از شهرت خاصی در میان مردم باستان برخوردار بوده‌است و او اصالتی ایرانی دارد.

بر پایه گفتهٔ پلوتارک «سورنا در دلیری و توانایی پیشروترین پارتی/ایرانی دوران خود بود.» پلوتارک همچنین از سورنا به عنوان بلندقدترین و خوش چهره‌ترین مرد زمان خود یاد کرده‌است.^[۳][۴]

همچنین برخی از اساتید دانشگاه، سورنا را همان رستم که در شاهنامه آمده، می‌دانند.^[۵]

سورنا سردار پارتی معاصر اشک سیزدهم، ارد دوم (قرن اول ق م) وی از نظر نژاد و ثروت و شهرت پس از شاه رتبهٔ اول را داشت و به سبب نجابت خانوادگی در روز تاجگذاری پادشاه حق داشت که کمربند شاهی را به کمر بندد. سورنا ارد را به تخت نشانید و شهر سلوکیه را متصرف شد و اول کسی بود که بر دیوار شهر مذکور برآمد و با دست خود اشخاصی را که مقاومت می‌کردند به‌زیر افکند. وی در این هنگام بیش از ۳۰ سال نداشت، با این وجود به احتیاط و خردمندی شهره بود و بر اثر این صفات کراسوس سردار رومی را مغلوب کرد، چه نخست جسارت و تکبر کراسوس و یأسی که بر اثر بدبختی‌ها سورنا را دست داده بود، به آسانی وی را در دامهایی افکند که سورنا برایش گسترده بود. با وجود این ارد به جای اینکه سورنا را پاداش نیک دهد، بر او رشک برد و نابودش کرد.^[۷]

سورنا (سورن پهلو) یکی از سرداران بزرگ و نامدار تاریخ در زمان اشکانیان است که سپاه ایران را در نخستین جنگ با رومیان فرماندهی کرد و رومی‌ها را که تا آن زمان در همه جا پیروز بودند، برای اولین بار با شکست روبرو ساخت.

او از خاندان سورن یکی از هفت خاندان معروف ایرانی (در زمان اشکانیان و ساسانیان) بود. سورن در زبان فارسی پهلوی به معنی نیرومند می‌باشد.^[۸] (نمونه دیگر این واژه در کلمه اردیسور آناهیتا یعنی ناهید بالنده و نیرومند بکار رفته‌است).^[۹] از دیگر نام‌آوران این خاندان ویندهفرن (گندفر) است که در سده نخست میلادی استاندار سیستان بود؛ قلمرو او از هند و پنجاب تا سیستان امتداد داشت.